Problem depresji staje się, na szczęście, coraz częściej poruszany. Ważne, że depresja przestaje być tematem tabu, nie jest już kojarzona ze „słabością charakteru”, czy lenistwem. Nadal zdarza się jednak, że jest to choroba  „zarezerwowana” wyłącznie dla dorosłych. Mam wrażenie, że za mało mówimy i wiemy o depresji młodzieńczej- czyli takiej, która dotyka młodzież. Niestety z roku na rok rośnie liczba nastolatków, których ten problem dotyczy. Niektóre dane mówią nawet o 30-40%. Liczby, które ukazują ilu młodych ludzi zmaga się z tym zaburzeniem mówią same za siebie. Dlatego trzeba krzyczeć o depresji młodzieńczej!

Trudno jest wyczerpać temat depresji młodzieńczej w jednym poście. Jest on na tyle szeroki, że pewnie jeszcze pojawi się na tym blogu. Dziś postaram się przekazać najważniejsze informacje dotyczące tego zaburzenia, które, mam nadzieję, pozwolą rozpoznać, rodzicom i samym adolescentom, sygnały zwiastujące depresję.

Rozpowszechnienie

Przez wiele lat istniał pogląd, że depresja w ogóle nie dotyka nastolatków- niepokojące objawy tłumaczono „burzą hormonalną”. Owszem, czynniki biologiczne związane z dojrzewaniem są jednym z możliwych czynników nasilających depresję młodzieńczą, jednak nie zmienia to faktu że ona istnieje, dotyka młodych ludzi, a ci potrzebują natychmiastowej pomocy i wsparcia. Ponadto jest to czas, kiedy człowiek narażony jest na wiele lęków związanych z przyszłością, odpowiedzialnością, niepowodzeniem, samodzielnymi decyzjami.

Depresja młodzieńcza jest najczęściej występującym zaburzeniem wśród nastolatków. Badania wykazują, że kryteria epizodu depresyjnego spełnia około 30% młodzieży (Bomba i Modrzejewska 2006; Zwierzyniecka 2009). Często słysząc, że co trzeci nastolatek może mieć depresję, myślimy „niemożliwe”. Przyznam, że sama zastanawiałam się, czy problem jest tak aż rozpowszechniony. Z całą odpowiedzialnością mogę stwierdzić, że niestety jest- ta kwestia jest mi szczególnie bliska, ponieważ moja praca magisterska dotyczyła depresji młodzieńczej – dane które uzyskałam pokrywały się z odsetkiem, które podaje literatura naukowa.

Objawy

Myślę, że nie muszę dalej przekonywać jak poważnym problemem jest depresja młodzieńcza. Dlatego skupię się na najważniejszej kwestii: „Jak ją rozpoznać?”, „Na jakie sygnały należy być szczególnie uważnym?”.

Obraz depresji młodzieńczej jest bardzo podobny do tej występującej wśród dorosłych. Często jednak jest ona pomijana lub dochodzi do błędów diagnostycznych, ponieważ sposób wyrażania, intensywność i częstotliwość podstawowych objawów mogą się różnić w porównaniu do grupy dorosłych. Należy oczywiście na początku zwrócić uwagę, czy u nastolatka nie występują typowe zachowania, takie jak: obniżenie nastroju, spadek zainteresowań, zaburzenia apetytu i snu, poczucie bezwartościowości, nadmierne poczucie winy, trudności w koncentracji uwagi, ograniczenie kontaktów społecznych oraz myśli samobójcze. Warto jednak pamiętać, że w przypadku młodzieży często pojawia się nagła zmienność i różnorodność zachowań depresyjnych. Przebieg depresji adolescenta jest znacznie mniej przewidywalny, często cechuje się impulsywnością, co przejawia się przede wszystkim w bardziej nasilonych trudnościach interpersonalnych, zaburzeniach snu oraz większą tendencją do podejmowania impulsywnych zachowań. Pojawia się wiele specyficznych dla depresji młodzieńczej objawów, które nie są spójne z obrazem depresji wśród dorosłych i często przyczyniają się do błędów diagnostycznych. Są to: wybuchy krzyku, skarg, niezrozumiałego rozdrażnienia lub płaczu, wzmożona złość, gniew, wrogość, agresja,  ucieczka przed wysiłkiem, wrażliwość na odrzucenie, alkohol, narkotyki, wagary, gorsze wyniki w nauce, ucieczki z domu,  objawy psychosomatyczne (ból mięśni, głowy, brzucha), zachowania ryzykowne (bez przewidywania konsekwencji).

Skutki

Depresja młodzieńcza jest niezwykle trudnym doświadczeniem. Zaburza praktycznie wszystkie obszary rozwoju i funkcjonowania młodego człowieka. Nastolatek gorzej funkcjonuje w relacjach rodzinnych i społecznych- drażliwość sprzyja powstawaniu wielu konfliktów, poczuciu odrzucenia i niezrozumienia. Depresyjni adolescenci mają także więcej niepowodzeń szkolnych i trudności w nauce. Negatywne emocje powodują niechęć do szkoły, większą męczliwość, wagary, a często nawet porzucanie szkoły. Dodatkowo ograniczenia poznawcze, których przyczyną jest wspomniane zaburzenie, często sprawiają, że pomimo starań uczeń nie potrafi przyswoić wiedzy, skoncentrować się na lekcji, czy odtworzyć zapamiętany materiał. W obliczu wspomnianych problemów- rówieśniczych, rodzinnych, i szkolnych, a także przekonania o beznadziejności sytuacji i braku wsparcia stan nastolatka może się pogarszać z dnia na dzień i w konsekwencji  prowadzić do zagrożenia życia. Bardzo ważny jest fakt, że depresja jest najczęstszą przyczyną prób samobójczych, których z roku na rok jest coraz więcej wśród nastolatków.

Mam nadzieję, że powyższy tekst będzie pomocny w rozpoznaniu objawów depresji przez rodziców i samych nastolatków. Niestety problem depresji wśród młodzieży jest nadal „mało popularny” i często bagatelizowany. Otrzymują oni pomoc dopiero w sytuacji nasilenia objawów. Czas tutaj działa na niekorzyść, wraz z jego upływem problemy nawarstwiają się. Warto działać od razu- gdy „Przeciwnik” jest mały i słaby. Żeby tego dokonać, trzeba przede wszystkim wiedzieć o jego istnieniu (!), a następnie zgłosić się do specjalisty i wspólnie opracować najlepszą taktykę zapewniającą zwycięstwo.

P.S. Zachęcam do obejrzenia kilkuminutowego  filmu, który doskonale obrazuje problem depresji

https://www.youtube.com/watch?v=d6_8eLGW9hg

 

Literatura:

Bądź pierwsza/y
Paulina Jarecka Psycholog Dziecięcy

Autor

Paulina Jarecka - psycholog dziecięcy i psychoterapeuta poznawczo-behawioralny w drodze do certyfikacji. Totalnie zwariowana na punkcie swojej pracy. Zakochana w życiu i w ludziach. Lubi dużo mówić i pisać. Zależy jej na tym, by w każdej minucie swojego życia być przede wszystkim Człowiekiem.

Więcej o mnie

Tu znajdziesz pomoc

Centrum Pozytywka